Isıtma Tesiatları

1. Isıtma Tesisatları\r\n\r\n

\r\n\r\nIsıtma sistemlerinde dört tip akışkan kullanılır. Isı enerjisinin taşınmasını sağlayan akışkan türlerine göre, ısıtma sistemleri adlandırılmaktadır.\r\n\r\n• Sıcak Sulu Isıtma Sistemi : Maliyetinin ucuz olmasına karşılık ısıyı en iyi taşıyan akışkan sudur. Çıkış suyu sıcaklığı 110°C ye kadar olan sistemlerdir. Günümüzde bina ısıtmalarında genelde sıcak sulu ısıtma sistemleri kullanılmaktadır. Sıcak sulu ısıtma sistemleri, genelde 80 derece gidiş ve 60 derece dönüş sıcaklığına göre dizayn edilirler. Yerden ısıtma sistemi yapılacaksa, 55 derece gidiş ve 45 derece dönüş sıcaklığı alınır.\r\n\r\n• Kızgın Sulu Isıtma Sistemi : Çıkış suyu sıcaklığının 110 derecenin üstünde olduğu sistemlerdir. Büyük kapasiteli bölge ısıtmalarında, proses ısıtmalarında kullanılır.\r\n\r\n• Buharlı Isıtma Sistemi : Yüksek sıcaklık ve yüksek ısı taşıma özelliğinden dolayı, büyük tesislerde ve proses ısıtmalarında tercih edilir.\r\n\r\n• Kızgın Yağlı Isıtma Sistemi : Su sıcaklığı arttığında, paralel olarak ısı taşıyan tesisatın basıncıda artar. Tesisat basıncının artmasından dolayı maliyetlerde artar. İlave emniyet şartlarının da yerine getirilmesi gerekir. Bu sebeplerden dolayı, yüksek sıcaklığa ihtiyaç duyulan proses ısıtmalarında tercih edilir.\r\n\r\nKonfor ısıtma sistemlerinde genelde düşük sıcaklıklı kazanlar kullanılır. Dönüş suyu sıcaklığının, 50°C nin altında olduğu doğalgaz yakıtlı ısıtma sistemlerinde, yüksek verimli yoğuşmalı kazanlar kullanılmalıdır. Konfor ısıtma sistemlerinde verimi arttırmak için, dış ve iç hava sıcaklıklarına bağlı çalışan programlanabilir otomasyon sistemleri, oransal kontrollü brulörler, ekonomizörler, frekans inverterli sirkülasyon pompaları, ısıtılan mahallerde termostatik kontrol ekipmanları, ısı geri kazanım cihazları, standartlara uygun hesaplanmış ve düşük ısı geçirgenliğine sahip izolasyon malzemeleri kullanılmalıdır.\r\n\r\n2. Merkezi Sistemler\r\n\r\nMerkezi ısıtma sistemleri ise kazanlar, brülörler, boylerler, genleşme tankları, otomatik kontrol tertibatı, elektrik panoları, kollektörler, pompalar, karışım ve balans vanaları, bacalar gibi aksamlardan oluşurlar.\r\n\r\n2.1 Üretildikleri Malzemeye Göre Merkezi Isıtma Cihazları\r\n\r\nA) Çelik Kazanlar\r\n\r\nKazan gövdesi genelde tek parçalı üretilmekle beraber, parçalı üretim / yerinde birleştirme de mümkün olabilmektedir. Burada üretici firmanın kalite kontrol süreçleri ve garanti şartları önem arz etmektedir.\r\n\r\nKazanın büyük su hacmi ve geniş su temas yüzeyleri sayesinde kazan içerisinde iyi bir iç sirkülasyon sağlanır; bu nedenle bir kazan devresi pompasına ihtiyaç duymazlar. Aynı nedenle, brülör şalt sayısı ve buna bağlı olarak brülör devreye girerken atmosfere verilen zararlı gaz miktarlarının toplamı daha az olduğundan çevreyi korurlar.\r\n\r\nÇelik malzeme ısıl gerilmelere karşı daha dayanıklıdır. Çelik malzemenin yüzey pürüzlülüğü az olduğundan, kazanların duman gazı ve su taraflarındaki iç dirençleri düşüktür. Minimum su debisi şartı yoktur.\r\n\r\nÇelik malzemenin ısıl ataleti az olduğundan, kazan suyunun sıcaklık kontrolü sorunsuzdur. Çelik kazanlar, işletme parametrelerinde yapılan değişikliklere hızlı cevap verebildiklerinden otomasyona daha uygundurlar.\r\n\r\nHer kapasite için optimize edilmiş farklı yanma odası geometrisi dizaynı, brülör ayarını ve alevin yanma odasına uyumunu kolaylaştırır.\r\n\r\nYüksek ısıl kapasitelerde üretilebilirler. 20 MW anma ısı gücüne sahip çelik kazanlar üretilmektedir.\r\n\r\nB) Döküm Kazanlar\r\n\r\nDökme dilimli yapıları sayesinde, dilimler halinde taşınarak kazan dairesinde monte edilebilirler. Bu nedenle, dar girişleri olan kazan dairelerinde önemli avantaja sahiptirler.\r\n\r\nAynı seri kazanlarda dilim ilavesi ile kapasite artırımı mümkündür. Korozyona karşı dayanıklıdırlar.\r\n\r\n2.2 Brülör Tiplerine Göre Merkezi Isıtma Cihazları\r\n\r\nA) Üflemeli Brülörlü Kazanlar\r\n\r\nYüksek verimlidirler. Brülörde hava / yakıt oranı ayarlanabilir, yanma dış ortam basıncından ve baca çekişinden bağımsızdır.\r\n\r\nYüksek ısıl kapasitelerde üretilebilirler. Sıvı yakıtlı ya da çift yakıtlı brülörlerle işletilebilirler.\r\n\r\nKazandan bağımsız olarak brülör seçimi yapılabilir. Kazanın altının sekonder hava girişi için açık kalmasına gerek yoktur. Işınım ve durma kayıpları azdır.\r\n\r\nB) Atmosferik Brülörlü Kazanlar\r\n\r\nSessiz çalışırlar. Brülörün basit yapısı ve hareketli parça sayısının az olması nedeniyle kazanın ilk yatırım maliyeti düşüktür, arıza ihtimali azdır, bakım ve onarım masrafları azdır.\r\n\r\nKazanları başka kriterlere göre de sınıflandırmak mümkündür. Yaygın olarak, kullandıkları yakıtlara göre; katı, sıvı ve gaz yakıtlı kazanlar olarak sınıflandırma da yapılmaktadır.\r\n\r\nİşletme şartlarına göre; standart kazanlar, düşük sıcaklık kazanları ve yoğuşmalı kazanlar olarak da sınıflandırma yapmak mümkündür.\r\n\r\nBunların dışında yaklaşık 70 kW’a kadar olan kapasiteler küçük, 70-1000 kW arası kapasiteler orta güç ve 1000 kW’ın üzerindeki kapasiteler ise büyük güç kazanları olarak tanımlanabilmektedir.\r\n\r\nKullanım amacına göre; ısıtma kazanı, boyler kazanı, buhar kazanı, kızgın su kazanı vb. tanımlar da mevcuttur. Kazanlar duman gazı geçiş sistemlerine göre de iki geçişli (karşı basınçlı) ve üç geçişli kazanlar olarak sınıflandırılmaktadırlar.\r\n\r\n3. Bireysel Sistemler\r\n\r\nBireysel ısıtma cihazlarına örnek olarak kombiler, kat kaloriferleri, sobalar, şömineler, şofbenler ve termosifonlar verilebilir .\r\n\r\nA) Kombiler\r\n\r\nKombiler, mahal ısıtmasına ve sıcak su sağlamaya yönelik olarak kullanılırlar. Kombideki standart plakalı eşanjörün sıcak su konforu açısından yeterli olmadığı durumlarda, sıcak su depolamalı konfor tipi plakalı eşanjöre sahip kombilerin, entegre boylerli kombilerin veya ısıtıcı cihaz ve boyler kombinasyonlarının kullanılması mümkündür.\r\n\r\nKombiler, bacalı ve hermetik olmak üzere iki farklı gövde tipinde üretilirler. Bacalı tiplerde yakma havası kombinin monte edildiği mahalden alındığı için, bu mahalde dış ortamdan taze hava girişi için yeterli büyüklükte bir menfez öngörülmelidir. Ayrıca kombinin bağlandığı bacanın uygunluğu kontrol edilerek bacada önlem (çelik baca yapımı gibi) alınmalıdır. Bacalı kombilerin monte edileceği mahallerle ilgili olarak mahalin minimum alanı, kullanım şekli gibi kısıtlamalar mevcuttur. Hermetik kombiler ise yakma havasını dış ortamdan, kendi eş eksenli baca seti üzerinden bir fan vasıtası ile emerek, duman gazlarını da yine aynı eş eksenli baca seti üzerinden ve aynı fan vasıtası ile dış ortama verirler. Bacalı kombilerde olduğu gibi bir taze hava menfezine ve bacaya gerek yoktur; bu nedenle montajı ve işletmesi daha pratiktir.\r\n\r\nKombiler yaşama mekanlarına kolayca entegre edilebilirler; az yer kaplarlar, kolay monte edilirler, sessiz çalışırlar ve estetiktirler. Kombilerde, baca tepme emniyeti, aşırı ısınma emniyeti, alev sönmesi durumunda gazı kapatma, donma emniyeti gibi her türlü emniyet önlemi alınmıştır. Kombiler, üretim aşamasında fabrikada çalışır vaziyette test edilmektedirler.\r\n\r\nKademeli ya da oransal çalışan baca gazı / yakma havası fanı, düşük sıcaklık kazanı sınıfı kombiler, yoğuşma tekniği ve yanma kalitesi kontrolü gibi teknolojiler sayesinde, kombiler günümüzde artık daha yüksek verim değerlerine ulaşabilmektedirler.\r\n\r\nB) Kat Kaloriferleri\r\n\r\nKonutlarda kullanılan kat kaloriferleri sıvı ya da gaz yakıtlı olarak üretilmektedirler. Gaz yakıtlı olanlar, atmosferik ya da üflemeli brülörlü olabilirler.\r\n\r\nKazan içerisinde istenilen sıcaklıkta ısıtılan tesisat suyu, bir pompa yardımıyla odalardaki radyatörlere gönderilir ve mahal ısıtması yapılır. Kat kaloriferleri bunun yanında ani su ısıtıcısı veya boyler yardımıyla sıcak su ihtiyacını da karşılayabilirler.\r\n\r\nC) Şofbenler Ve Termosifonlar\r\n\r\nBağımsız bölümlerde bireysel sıcak su temini için kullanılırlar. Şofbenler ani su ısıtıcılarıdır, termosifonlar ise depolamalı su ısıtıcılarıdır.\r\n\r\n4. Bireysel ve Merkezi Sistemin Karşılaştırması\r\n\r\nA) Merkezi Sistemlerin Avantajları\r\n\r\n*Doğalgaza dönüşüm yapılması durumunda ya da modernizasyonda tadilatlar sadece kazan dairesinde olacaktır.\r\n\r\n* işletme, bakım ve arıza giderme, apartman sakinlerinden bağımsız olarak yönetim tarafından her zaman yaptırılabilir ve sadece kazan dairesi meşgul edilir.\r\n\r\n* Ekipman kazan dairesinde olduğundan, ses, gürültü, koku, duman v.b. rahatsızlık veren faktörler apartman sakinlerinden uzaktadır. Daireler içerisinde gaz dağıtımı ve ısıtma cihazı olmadığından, can ve mal güvenliği açısından risk daha azdır\r\n\r\n*Hermetik kombi bacalarının dış cephede görüntü kirliliği yaratması, bacalardan çıkan duman gazlarının diğer daireleri rahatsız etmesi ve dış cephe boyasını karartması gibi sorunlar yoktur. Baca mesafeleri kombilerden daha fazladır\r\n\r\n*Katlar ve daire duvarları arasında ısı izolasyonunun olmadığı durumlarda, bireysel sistemlerde olduğu gibi komşu dairelerin kombilerinin çalışmamasından dolayı ısı kayıplarının ve yakıt tüketiminin artması, soğuk döşemelerin ve duvarların konforu bozması gibi sorunlar yoktur.\r\n\r\n* Bireysel sistemlerde, mahal ısıtma ihtiyacının az olduğu dönemlerde ve küçük dairelerde, kombinin modülasyon aralığı dışında kalan düşük mahal ısıtma talebi ve sıcak su ısıtmasına göre belirlenmiş yüksek kombi kapasitesi nedeniyle uzun dur-kalk çalışma süreleri ile bundan kaynaklanan kayıp artışları söz konusu olabilir. Merkezi sistemler bu açıdan daha avantajlıdır.\r\n\r\n* Sıcak su konforu bireysel sistemlerde olduğu gibi sınırlı değildir\r\n\r\n* Çok kazanlı sistemlerle yedekleme yapılarak işletme sürekliliği sağlanabilir.\r\n\r\n* Isı pay ölçerler yardımı ile işletme masrafları dağılımı daha kolay yapılabilir, tasarruf bilinci teşvik edilebilir.\r\n\r\n* Dönüşümlerde ve modernizasyonda alternatif enerji kaynakları gibi daha fazla sayıda seçeneğin değerlendirilmesi imkanı vardır.\r\n\r\n* Ekonomik ömrü daha fazladır.\r\n\r\n* İlk yatırım maliyeti, işletme giderleri ve amortisman giderlerinden oluşan toplam maliyeti, çok daireli binalarda daha azdır.\r\n\r\nB) Bireysel Sistemlerin Avantajları\r\n\r\n* Son kullanıcı istediği konfor şartlarını diğer kullanıcılardan bağımsız olarak kendisi belirleyebilir.\r\n\r\n*Son kullanıcı cihaz seçimini kendisi yapabilir.\r\n\r\n* Gaz dağıtım şirketine karşı her kullanıcı kendisi sorumludur. Ortak kullanımdan dolayı oluşan ödeme sorunları yoktur.\r\n\r\n*Isıtma tesisatındaki problemler nedeniyle merkezi sistemlerde olduğu gibi, bazı dairelerin yeterince ısınamamalarına rağmen diğer dairelerle aynı yakıt parasını ödemeleri mecburiyeti gibi bir sorun yoktur. Tesisattaki problemler daire sahibinin kontrolünde daha hızlı giderilebilir\r\n\r\n*Son kullanıcı konutta kullanmadığı odalar ve evde bulunmadığı zamanlar için yakıt parası ödemez.\r\n\r\n*Son kullanıcı bireysel faturalama nedeniyle enerji tasarrufuna daha fazla dikkat edebilir.\r\n\r\n* Yakıt masraflarının apartman yönetimince tek elden takibi ve tahsilatı gerekli değildir. Isıtma sisteminin işletme, bakım ve onarım takibinin apartman yönetimince yapılmasına gerek yoktur.\r\n\r\n* Isı üretimi, dağıtımı ve tüketimi aynı daire içerisinde olduğundan, üretim ve dağıtım ısı kayıpları azdır.\r\n\r\n* Isı dağıtımı aynı daire içerisinde olduğundan, merkezi sistemlerde olduğu gibi kollektörde ve kolonlarda hidrolik dengeleme kayıpları yoktur.\r\n\r\n* Kazan dairesine gerek yoktur, binada daha fazla yer imkanı sağlar. Yaygın olarak kullanılan hermetik kombilerde bacaya gerek yoktur. Bireysel sistem az yer kaplar ve montajı kolaydır.